Themaonderzoek Bouwen en Wonen 2018

Kabinet en gemeenten zijn het er over eens: er moeten veel meer betaalbare huurwoningen in het middensegment bij. Maar gewone Nederlanders zitten daar helemaal niet op te wachten, blijkt uit nieuw onderzoek van TU Delft, USP en de vakmedia Stadszaken.nl en ROmagazine.

Dit artikel is op 3 juni 2018 verschenen in het Algemeen Dagblad, auteur David Bremmer.

Middelbare huur te duur

Onder meer online huurplatform Pararius trok vorige maand in het AD aan de bel: er is een groot tekort aan huurwoningen in het middensegment met een huur tussen de 700 en 1.000 euro per maand. Weliswaar zijn er afgelopen jaren ruim 170.000 huurwoningen bijgekomen, dat aantal is veel te weinig. Komende vijf jaar zijn er nog 75.000 tot 100.000 middelbare huurwoningen nodig, becijferde Stec Group onlangs.

Maar Nederlanders zitten daar helemaal niet op te wachten. Liefst tweederde  noemt middeldure huur (tussen de 710 en 1.000 euro per maand) dure huur, blijkt uit het nieuwe Themaonderzoek Bouwen en Wonen 2018. Voor het onderzoek dat is uitgevoerd door de TU Delft, USP en vaksite Stadszaken.nl zijn 1.000 Nederlanders en ruim 300 woonprofessionals geraadpleegd. Het beeld leeft bij alle Nederlanders, maar het meest bij 55-plussers. Liefst driekwart van hen noemt middelbare huur duur.

De reden dat consumenten middelbare huur niet aantrekkelijk vinden ligt in de hypotheekrente, zegt Jan Jager, hoofdredacteur van woonvaksite Stadszaken.nl. ,,Middeldure huurwoningen zijn gewoon een slecht product. En dat komt doordat Nederland geen eigendomsneutraal woonbeleid heeft." In simpele taal: door middel van de hypotheekrenteaftrek subsidieert de overheid de aankoop van een woning. ,,Door die renteaftrek wordt kopen aantrekkelijker dan huren. Je betaalt minder en je bouwt ook nog eens kapitaal op. Door de lage rente geldt dat nu nog eens extra"

De in het onderzoek ondervraagde woningcorporaties en ontwikkelaars zien de hypotheekrenteaftrek ook als belemmering. De helft van beide groepen stelt dat die de particuliere huurmarkt in de weg staat. Ontwikkelaars van huurwoningen moeten immers concurreren met ontwikkelaars van koopwoningen, waar kopers dankzij de hypotheekrente aftrek fiscaal gesubsidieerd worden. Gemeente-ambtenaren zijn daar overigens minder van overtuigd. Een derde is het met de stelling eens.

Volgens Jager is de nood op de woningmarkt pas echt op te lossen door de hypotheekrenteaftrek af te bouwen. ,,Nu is een prima moment. De prijzen schieten de lucht in en de rente is laag."

Hypotheekrente

Duurzaam wonen

Uit het onderzoek komen nog enkele interessante uitkomsten. Zo blijken Nederlanders veel minder aan energieneutrale woningen te hechten dan gemeenten en ontwikkelaars. Slechts 58 procent van de woonconsumenten noemt duurzame woningen van belang tegen 92 procent van overheid en ontwikkelaars.  Zes op de tien mensen hechten vooral waarde aan lage woonlasten. 

Verder hebben gemeenten bij het bouwen erg de wens om leefstijlen en culturen te mengen. Ruim 60 procent van de geraadpleegde ambtenaren zegt dit zeer belangrijk te vinden. Nederlanders vinden dat nauwelijks van belang, slechts 31 procent hecht daaraan. ,,Mensen zoeken gelijkgestemden, zowel qua leefstijl als culturele achtergrond" zegt woonexpert Jager van Stadszaken.nl. 

Hij begrijpt zelf niet zo goed waarom gemeenten zo aan het mixen hechten. Wellicht uit angst voor gesegregeerde banlieu-achtige wijken. ,,Onderzoek toont echter aan dat homogene buurten veiliger zijn en meer cohesie kennen." Het mengen is bovendien moeilijk af te dwingen. ,,Uiteindelijk zoeken groepen elkaar namelijk op."

Dan is er nog de discussie van bouwen in of buiten de stad. Ontwikkelaars en Nederlanders willen meer in het groen wonen. 65 procent van de mensen en 54 procent van de projectontwikkelaars is het eens met de stelling ,,Iedereen heeft het recht om buiten de stad in het groen te wonen". Zo pleitte hypotheekverstrekker Aegon in maart om desnoods in het Groene Hart te bouwen. Gemeenten gruwen van dat idee. Slechts 30 procent van de gemeenten vindt dat meer in het groen gebouwd moeten worden.

Jager denkt dat voorlopig in de stad nog voldoende ruimte is. Tegelijk moeten er komende decennia 1 miljoen woningen bijkomen, schat het CBS. ,,Het kan zijn dat we dan toch meer in het groen moeten bouwen." Tegelijk is het de vraag of die prognose van de 1 miljoen huizen wel stand houdt. Die is gebaseerd op nieuwe bevolkingsprognoses. ,,Laten we eerst binnen gemeenten bouwen en over vijf jaar kijken of we die strategie moeten aanpassen."

Bouwen in het groen

Card image cap

Jan Jager

Hoofdredacteur Stadszaken.nl

Jan Jager

Hoofdredacteur Stadszaken.nl

T: 06 16 26 26 90
E: j.jager@elba-rec.nl